Help, mijn peuter eet geen groente!

Herken je dat? Je zet met liefde een gezonde maaltijd op tafel en poef, daar gaan de groente linea recta terug het bord op. Veel peuters hebben een fase waarin groenten ineens héél verdacht lijken. Na een lange werkdag kan zo’n strijd aan tafel de sfeer flink bederven. En jij maakt je misschien zorgen: krijgt je kind wel genoeg binnen? Geen paniek! Met een beetje geduld (en een snufje creativiteit) kun je het eetmoment weer gezellig maken én je peuter stap voor stap laten wennen aan nieuwe smaken.

Als pedagogisch professional krijg ik vaak de vraag hoe kinderen op de opvang wél hun groenten eten, terwijl ze er thuis soms niets van willen weten. Naast ons motto “zien eten doet eten” gebruiken wij ook een aantal andere manieren om peuters op een positieve manier te stimuleren goed te eten. Deze strategieën zijn makkelijk thuis toe te passen en deel ik graag met jullie!

Lees samen boekjes over eten

Peuters zijn dol op boekjes! Voorlezen is niet alleen goed voor hun taalontwikkeling, maar ook een heerlijk moment van quality time. En het is meteen een speelse manier om eten aan iets positiefs te koppelen.

Een echte aanrader is het prentenboek Kameleon lust geen kleur. In dit verhaal eet de kameleon alleen maar witte dingen, zoals slagroom, popcorn en puree. Groenten en fruit slaat hij over, waardoor hij helemaal kleurloos blijft. Op elke bladzijde proeft hij een nieuwe groente of fruitsoort en krijgt hij er een mooie kleur bij. Uiteindelijk heeft hij alle kleuren van de regenboog en voelt hij zich fantastisch!

Samen koken

Peuters vinden het heerlijk om mee te helpen. Alles wat jij in de keuken doet, is voor hen razend interessant en leerzaam. Door samen te koken voelt je kind zich trots op het gerecht dat jullie samen hebben gemaakt, en er zit echt liefde in.

Schaf een kindvriendelijk (peuter)mes aan en laat je peuter helpen met het snijden van groenten. Proef zelf tussendoor eens een stukje paprika of iets anders dat rauw lekker is en nodig je kind spelenderwijs uit om mee te proeven.

Het allerbelangrijkste is dat de sfeer ontspannen blijft. Niks hoeft en alles is goed. Wil je peuter een hapje proberen, dan is dat fantastisch. Heeft hij of zij daar nog geen zin in, dan is dat ook helemaal prima. Zonder druk blijft het koken een gezellig en positief moment.

Maak een gladde groentesaus

Een saus met stukjes kan voor peuters behoorlijk uitdagend zijn. Een gladde saus voelt juist voorspelbaar, met elke hap dezelfde smaak en structuur. Pureer daarom het groentesausje voor je kind. Vaak hebben ze niet eens door dat er groenten in zitten en kunnen ze rustig wennen aan de smaak.

Wordt je kind wat ouder, dan kun je stap voor stap iets minder pureren. Zo raakt je peuter langzaam gewend aan verschillende structuren en smaken, zonder dat het ineens te spannend wordt.

Gebruik niet te veel kruiden

Peuters ervaren smaken veel intenser dan volwassenen. Daarom vinden ze gerechten met veel kruiden vaak helemaal niet lekker. Het is gewoon té smaakvol. Kruid het eten voor je peuter daarom eerst rustig.

Een handige methode is om een klein deel van de saus voor je peuter apart te zetten terwijl je de rest van het gerecht verder op smaak brengt. Zo kan je kind rustig beginnen met een milde versie en kan zijn bordje al wat afkoelen. Naarmate je peuter gewend raakt, kun je steeds iets meer kruiden toevoegen. Zo kan iedereen genieten van een lekkere maaltijd.

Kleine porties, grote successen

Eindelijk, het moment waar je op wacht: aan tafel! Vaak scheppen ouders het eten voor hun peuter op het bord, en dat is helemaal prima. Ook in de opvang doen we dat als juffies. Het is alleen belangrijk om op te letten hoeveel er op het bord komt, want een te grote portie kan snel overweldigend zijn.

Schep daarom liever kleine porties op. Als je verwacht dat je kind weinig wil eten, is een klein beetje vaak al genoeg om mee te beginnen. Later kan je kind zelf leren zijn of haar bord op te scheppen en de portie te kiezen. Zo krijgt je peuter meer regie over het eten en voelt het minder als een verplichting. Op deze manier voelt het eten behapbaar aan en kan je peuter sneller een gevoel van succes ervaren. Kleine porties, grote overwinningen!

Laat je peuter kiezen

Elke peuter zegt het minstens twintig keer per dag: “Zelf doen!” Ze willen graag vertrouwen opbouwen en zelf keuzes maken, ook tijdens het eten. Een handige manier om dit te stimuleren is door je peuter een kleine, duidelijke keuze te geven. Vraag bijvoorbeeld: “Wil jij één of twee hapjes proeven?” Zo geef je je kind regie, terwijl jij nog steeds een minimum aantal hapjes bepaalt.

Kies het aantal happen waar jij tevreden mee bent. Als het alleen om proeven gaat, is één hapje vaak al genoeg. Is het een gerecht dat je kind al vaker heeft gegeten en eigenlijk lekker vindt, dan mogen het er gerust wat meer zijn. Vaak zul je merken dat peuters juist het hogere aantal kiezen.

Combineer en stimuleer nieuwe smaken

Soms vindt je peuter bepaalde onderdelen van een gerecht minder lekker, bijvoorbeeld de soep, terwijl hij of zij het brood ernaast wél graag eet. In dat geval kun je het lekkere onderdeel in kleine porties aanbieden en het als stimulans gebruiken. Geef bijvoorbeeld eerst een beetje soep met een stukje brood tegelijk en moedig je kind aan het brood in de soep te dippen, maar dwing niets.

Is het stukje brood op en wil je peuter nog meer terwijl de soep nog onaangeraakt is, dan kun je zeggen: “Je mag eerst twee hapjes soep eten en daarna weer een stukje brood.” Zo blijft het doel behapbaar en voelt het eten niet als een verplichting.

Hetzelfde kun je doen met andere kleine lekkernijen die onderdeel zijn van hetzelfde gerecht, zoals een stukje komkommer of tomaat of tortilla chips bij een rijstgerecht.  Deze extraatjes komen pas nadat je peuter een paar hapjes van het “minder geliefde” onderdeel heeft geproefd. Zo wordt het eten een positief, spelenderwijs moment en raakt je kind stap voor stap vertrouwd met verschillende smaken.

Wees duidelijk en consequent

Duidelijkheid is voor peuters erg belangrijk. Ze voelen zich veilig wanneer ze weten wat er gaat gebeuren. Blijf daarom consequent dezelfde “regels” gebruiken aan tafel. Bijvoorbeeld: “We proeven altijd één hapje.” Door voorspelbaar en duidelijk te zijn, weet je peuter wat er van hem of haar verwacht wordt, en dat vinden ze fijn.

Voor ouders kan dit in het begin soms lastig zijn. Als je kind dit nog niet gewend is en overal “nee” op zegt, kan het een echte strijd worden. Het is dan belangrijk om niet boos te worden, maar rustig en duidelijk te blijven. Wissel eventueel af met je partner als je merkt dat het voor jullie beiden te zwaar wordt. Na een paar eetmomenten zul je merken dat consequent zijn helpt en dat je kind rustiger reageert. Zo wordt het eten voor iedereen een stuk prettiger.

Laat je kind luisteren naar zijn lichaam

Vroeger hoorde je vaak: “Eet je bordje leeg.” Laten we dit alsjeblieft achterwege laten. Door kinderen altijd te dwingen hun bord leeg te eten, leren ze niet naar hun lichaam te luisteren. Ze moeten telkens over hun eigen grens heen gaan en raken te vol. Respecteer daarom wanneer je kind aangeeft dat hij of zij genoeg heeft. Zo leert je peuter op een gezonde manier naar het eigen lichaam te luisteren, en daar hebben ze hun hele leven profijt van!

Afwisseling van maaltijden

Af en toe pannenkoeken, patat of iets anders lekkers tussendoor is helemaal prima! Door afwisseling blijft eten leuk en gezellig, voor je peuter, maar ook voor jou. Zo houd je het samen eten ontspannen en plezierig.

Hopelijk helpen deze tips jullie om weer gezellig aan tafel te eten, zonder strijd en zorgen. Eten met peuters kan soms een uitdaging zijn, maar het is ook een ontzettend leuk avontuur vol ontdekkingen en leerzame momenten. Onthoud dat alle ontwikkeling met kleine stapjes gaat. Laat bij elke hap zien dat je trots bent op je peuter en vier de kleine overwinningen.

Heel veel succes en vooral veel plezier samen aan tafel!